De 215de voetbedevaart naar Scherpenheuvel op 9 en 10 mei 2026
Met scherpe pen heeft Gunter, leider (dit jaar ook soms lijder) van onze bedevaartkapel, ook dit jaar het bedevaartweekend gefileerd. Geniet van de tegelijk grappige en nostalgische tekst.
Over verandering, verbinding en verzorging
17 juni 2025. Samen met onze voorzitter woon ik een studiedag bij over immaterieel religieus erfgoed in de unieke setting van de Carolus Borromeus-kerk in Antwerpen. Eén van de gastsprekers is pastoor Luc Van Hilst van Scherpenheuvel. Hij verwijst in zijn boeiende uiteenzetting naar het belang van bedevaarten, maar staat vooral stil bij de organiserende broederschappen. Daarin vermeldt hij onze Broederschap als een schoolvoorbeeld van hoe deze al decennia lang een belangrijke factor speelt in het lokale sociale netwerk én voor verbinding zorgt.
Fast forward naar mei 2026, naar bedevaart nr 215. Na een knieoperatie eerder dit jaar hoop ik dat er tussen mijn gewrichten ook wat meer verbinding mag zijn. Er worden alvast een paar stevige vraagtekens gezet achter de fysieke paraatheid voor deze tocht.
Een voorbereiding van de bedevaart zonder noemenswaardige problemen; na 214 keer mag je verwachten dat we stilaan ook wel weten hoe dat moet. Het bestuur van de Broederschap kent een aantal wijzigingen bij het begin van het nieuwe werkjaar; Omer en Maria zwaaien na jarenlange trouwe dienst de Broederschap uit. Hun belangeloze inzet voor, tijdens en na de bedevaart zorgden jaar na jaar mee voor het welslagen van onze voettocht. Nieuw aan de bestuurstafel is Steven, tweelingbroer van. Het maakt het er voor de notulist van de bestuursvergaderingen alvast niet makkelijker op. Ik hou het af en toe gewoon bij "één van de Hoefmannen stelt dat ..."
Ondertussen staat de helft van de wereld in brand, en schieten de energieprijzen los door het dak. Een aantal bestuursleden overweegt om onze koets met paarden van stal te halen, en de bus te laten voor wat ze is, maar ook de prijs van haver is jammer genoeg inflatiegevoelig. Dat de sanitaire voorzieningen op de koets zich beperken tot een emmer - met deksel weliswaar - zorgt voor een doorslaggevend argument om alsnog voor de vertrouwde bus te kiezen. Gelukkig mocht onze Broederschap een extra zakcent ontvangen na haar bereidwillige deelname aan de Winterbar van de gemeente Boom.
Je op voorhand aanmelden voor de bedevaart is er ook dit jaar om verzekeringsredenen weer bij, al kan dat deze keer ook digitaal. Het administratief hoofdkwartier vooraan de kerk meldt op de avond van vertrek 74 inschrijvingen, een mooi aantal als je weet dat er deze editie geen jubilarissen zijn. Makkelijk handigheidje van Sarah die bij vertrek de kamerverdeling in het Huis van Maria al meegeeft aan de overnachtende pelgrims.
Ingetogen startviering bij Onze Lieve Vrouw. Het thema "Hoopvol samen naar de toekomst" sluit naadloos aan bij de boodschap van hoop die door Herman, Swa en Kris wordt uitgesproken en die tijdens de gebedsrondes zal meegenomen worden. Stipt om 00.35u trekt de stoet bedevaarders zich op gang en laat de Markt in Boom voor wat ze is. Een lint van hoofdzakelijk fluorescerende ruggen baant zich richting Rupeldijk de nacht in.
Ondanks een kurkdroge maand april, was het tijdens de eerste dagen van mei heel nat. Niets van dat op vrijdagnacht. Een heldere hemel, geen wind en het voelt zelfs warm aan richting Walem. Al snel worden links en rechts vestimentaire aanpassingen doorgevoerd.
Bij het verlaten van de dorpskern van Terhagen galmt de eerste gebedsronde door de duisternis, ingezet door Swa en Chris. Swa en Chris ... geen Tony. Van Tony hebben we afgelopen zomer afscheid moeten nemen. Een monument van onze bedevaart - 47 keer heen en weer naar Scherpenheuvel - talloze keren actief als voorbidder en voorganger. Tony met z'n kenmerkende stijl, lichtjes voorover gebogen, de grijze manen wapperend in de nek, op het ritme van z'n pas; de handen gekruist op de rug; pretogen die genieten van elk moment van onze bedevaart en die blinken van trots wanneer hij kinderen of kleinkinderen voorbij ziet stappen. De rozenkrans subtiel tussen wijsvinger en duim; als houvast voor z'n gebeden. Soms een Wees Gegroet te veel, soms twee te weinig, maar altijd met dezelfde intonatie; de stembanden die soms meer afzagen dan de voetzolen. Tony's schorre stem gaf een Wees Gegroet haast iets rock & roll-achtigs. En nu de eerste tientjes over de bedevaart klinken, zorgt Tony's afwezigheid voor het eerste krop-in-de-keel momentje van deze editie. Het zal niet het laatste zijn.
In 't Hoekske staat de verwarming op maximaal, het gevoel van een sauna is niet ver weg. Gelukkig houdt iedereen toch tenminste één kledingstuk aan. Het contrast bij het buitenkomen is groot, de heldere sterrenhemel zorgt voor flink wat afkoeling. Aan de Vrouwvliet lijkt een dekentje van nevel neer te dalen over de bedevaarders en spontaan neurie ik Ennio Morricone's The good, the bad and the ugly. Onder welke categorie onze voorzitter valt, die toevallig naast me loopt, laat ik vanuit diplomatieke overweging maar in het midden. Wat er ook van zij, het vertrouwde legertje kikkers kwaakt een andere melodie, wat verderop onderbroken door het gekraai van een haan die vroeg op post is.
Weinig verkeer op weg naar Bonheiden, al blijft onze immer betrouwbare begeleiding en beveiliging alert bij elk kruispunt. Dat deze mensen stuk voor stuk instaan voor onze veiligheid gedurende het hele weekend, kan niet genoeg in de verf gezet worden! In camionnette nummer 3 heeft Jan plaatsgenomen achter het stuur. Muzikant, bedevaarder, organist, nu begeleider - polyvalentie kent geen grenzen! Leuk weetje: met deze samenstelling hebben we aan het stuur van elke camionnette een (ex-)muzikant zitten.
Keerbergen, pakjestijd! Links en rechts verschijnen de meest uiteenlopende gerechten op tafel. Een Gault & Millau gids voor bedevaarders zou wel eens een gat in de markt kunnen zijn. Vanaf Keerbergen nestelt de bedevaartkapel zich in de rug van de voorbidders. Aan muzikaal talent in onze bedevaart blijkbaar geen gebrek, want ondanks de afwezigheid van enkele traditionele blazers, krijgt het kwartet muzikanten de zangkwaliteiten van menig bedevaarder vlot aan de praat. Nieuwkomers Michiel en Mathieu - beiden met trompet - zijn een meerwaarde en ik hoop stilletjes dat we ze ook de komende edities mogen verwelkomen.
Het warmt nu snel op en de begeleiding schakelt over op regelmatige bevoorrading met water, cola en suikers. Baal - Aarschot blijft mijn favoriete etappe, zelfs met voeten die stilaan beginnen protesteren. Ik verdenk de stad Aarschot ervan in de sporthal een paar treden extra te hebben aangelegd. Gelukkig verdwijnt die frustratie snel wanneer je je dochter ziet verschijnen, die dan ook nog eens koffiekoekjes en éclairs meeheeft. Voldoende energie om dat laatste, lange, lastige stuk te beginnen. Het is langs de N10 richting Scherpenheuvel zoeken naar ijkpunten, zoals de kerk van Rillaar, zwaaiende oudjes in WZC Sint-Jozef, het terrein van de Nelly Boys, het tuincentrum Aveve. Korte stop aan de Heuvelcars, het is dringen aan de weinige schaduwplekken. De opkomst aan de Basiliek is groot, de ontvangst heel warm en ontroerend. Krop in de keel, knuffels links en rechts, tranen in overvloed; aankomen in Scherpenheuvel went nooit.
Een verkwikkende douche en verzorging van de voeten; we willen ietwat deftig in de Mariahal verschijnen. Mooie gebedsviering, met naast Swa en Hendrik, Evelien als nieuwkomer-lector, die meteen veel bijval krijgt. Aangename, ontroerende ontmoeting met Jan Aertssens, mijn voorganger en leermeester, die genoot van elke seconde van z'n bezoek aan onze bedevaart.
Vast, lang en diep geslapen in het Huis van Maria, alhoewel we daar het fietsongeval van Rudi vernamen. Aan de ontbijttafel vertelt processieleider Bart over zijn muzikale carrière als trommelaar bij het leger. Misschien ook maar eens een carrièreswitch bij de bedevaart overwegen? Nadat Bart iedereen heeft "opgetrommeld" aan de Basiliek, en Kris een korte bezinningstekst heeft gebracht, trekken ruim 30 pelgrims op naar Boom. Om Swa wat te ontlasten, en tot wanneer Chris in Baal aanpikt, neem ik de rol van substituut-voorbidder op mij. Bij de eerste Wees Gegroet, gaat het al mis, en struikel ik over "de vrucht van het lichaam Jezus". Voorbidder, het blijft een knelpuntberoep waarbij de juiste expertise onontbeerlijk blijkt. Of zoals Bart het stelt: muzikant blijf bij je fluit!
Algemene hilariteit in de sporthal te Aarschot, wanneer Dani op haar knieën zakt en de benen van onze voorzitter stevig onder handen neemt. Een beeld dat me de hele tocht niet meer zal verlaten. Kris herinnert zich dat Dani ooit sprak over zijn twee "kathedralen van benen". Net zoals bij elk verouderd gebouw, lijkt ook hier een grondige restauratie echter geen overbodige luxe.
In Baal geen jubilarissen te vieren, maar wel een mooie tekst van Swa, die alle moeders in de bloemen zet, en die een eerbetoon brengt aan zijn buddy Tony en tevens de ons ontvallen oud-bedevaarders Kristien en Vera eert. Serenade van onze muzikanten, het applaus galmt door de voetbalkantine. Vanaf Baal wordt het fietspad opgezocht, voor een lang en saai stuk tot Keerbergen. Benen en voeten beginnen pijn te doen; volgens Chatgpt zou de Heilige Quirinus van Neuss aanbidden daarbij helpen. Ik hou het maar bij een Wees Gegroet en blijf trouw bij Onze Lieve Vrouw. De beloning - soep met balletjes - neem ik in dank aan.
De etappes worden nu korter en dankzij een verfrissende bries wordt het niet te warm. Het stuk van Mechelen tot Walem besluit ik op de bus te stappen, de benen trekken het niet meer. Daardoor mis ik de nieuwe passage door het tunneltje voorbij Tivoli. In Walem is het opletten om niet op de verkeerde bus te stappen, aangezien er aan 't Hoekske ook een blik supporters van KV Mechelen richting Union vertrekt.
Verrassing in de dreef naar Rumst, wanneer Wim een tientje voor z'n rekening neemt als eerbetoon aan z'n vader. Dat maakt dat er deze editie vier mensen voorgebeden hebben. Dan toch geen knelpuntberoep? Wat er ook van zij, kandidaat-voorbidders mogen zich steeds met CV melden bij Swa, voor een stevige praktijktest.
De meteorologische studiedienst van de bedevaart meldt dat de onweersbuien die boven Luik hingen, richting Rupelstreek dreigen uit te waaien. Een beetje nervositeit of regenkledij alsnog tevoorschijn moet komen. We wagen het er op dat niet te doen en hopen dat onze gebeden ook hier mogen helpen.
Exponentiële uitbreiding van de muziekkapel vanaf Rumst, niet alleen dankzij onze vrienden van de Rupelzonen uit Boom, maar ook dankzij de Breydelzonen uit Terhagen. Danny draagt fier als een pauw onze vlag, vakkundig en zorgzaam bijgestaan door Jurgen. Warm onthaal bij de passage in Terhagen; vanaf de Bassinstraat klinken de kerkklokken van Boom al over de bedevaart. Het opdraaien van de Markt gaat gepaard met luid applaus van de talrijk opgekomen sympathisanten; de lucht blijft droog, mijn ogen niet. Het laatste krop-in-de-keel-moment van dit weekend ...
Lofbetuigingen tijdens het slotwoord van onze voorzitter. Editie 215 was een succes, en dat dankzij alle medewerkers, voor en achter de schermen. Kris zet zijn volledige bestuur even in de schijnwerpers, en krijgt van Swa zelf de loftrompet afgestoken. Knuffels alom bij het verlaten van de kerk; en ik moet terugdenken aan de woorden van Pastoor Van Hilst: deze Broederschap verbindt!
Terug naar boven